Visie

Charter

De Brusselse duurzame wijken zijn stedelijke projecten die bijdragen tot de ontwikkeling van een duurzame, koolstofarme, veerkrachtige en kwalitatief hoogstaande leefomgeving, en die erop gericht zijn hun impact op het milieu en hun context te verbeteren.

Quickscan

De uitwerking van een visie voor de herontwikkeling van een wijk heeft onder meer als doel om een gewenst toekomstbeeld voorop te stellen en een beeld te creëren dat verder gaat dan het ‘hier en nu’. Enkele van de troeven die de visie ten goede komen en de ambities in elke stap van het proces ondersteunen, zijn: verankering, transversaliteit, veerkracht, respectvolle uitvoering, deugdzame aard van de transitie…

Een visie komt over het algemeen niet tot stand via een lineair, maar via een iteratief proces. Elke fase in het wijkontwikkelingsproces leidt tot een formele beslissing, die de basis vormt voor de uitwerking van de volgende fase. De verschillende stappen dragen zo bij tot een geleidelijke verandering van de context of transitie. Nieuwe wijkontwikkelingen kunnen zich dan inschrijven in de veranderende context. Meer nog, in globale zin moet worden opgemerkt dat elk duurzaam wijkproject ook de context van de wijk doet evolueren, waardoor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dichter bij haar doelstellingen van transitie naar een duurzame stad komt. Om dit te bereiken, bestaat de uitdaging er vooral in om de duurzaamheidsambities van de visie te vrijwaren, op lange termijn.

VIS 01 - Is de visie verankerd in zijn context?

Ambitie: Blootleggen van kansen en uitdagingen, bepaald door de bestaande context. De aanwezige actoren identificeren. De visie opbouwen vanuit territoriale eigenschappen van de plek.

Een goede kennis van de context en diens aanwezige actoren bevordert de integratie van de visie in de wijk. En in wisselwerking met deze integratie vergemakkelijkt een goed begrip van het DNA van de wijk de uitwerking van een visie op maat. Hoewel de intenties van het project de wijk veel verder brengen dan de sterktes en zwaktes van de bestaande toestand, kan het identificeren van deze beperkingen en de integratie ervan in de toekomstvisie de kansen op succes en duurzaamheid van het project beter garanderen.

Samenwerking met een breder publiek van actoren verhoogt het draagvlak rond het project en kan ook meer gedeelde winsten voor eenieder opleveren. Hiertoe kan het verduidelijken en formuleren van de eerste ambities die alle aanwezige partijen delen, bijdragen aan het leggen van een solide basis voor een stapsgewijze verrijking van de visie voor de toekomstige wijk.

VIS 01 - Is de visie verankerd in zijn context?

VIS 02 - Stelt de visie een transveraal en ambitieus kader vast?

Ambitie: Een concreet ontwikkelingskader definiëren, met duidelijk omschreven doelstellingen, dat de koers bepaalt om de ontwikkeling van projecten en deelprojecten op een coherente manier te vergemakkelijken en te sturen.

Het definiëren van een duidelijk kader en duidelijke principes voor de ontwikkeling van de wijk vergemakkelijkt de toe-eigening ervan door de verschillende groepen van potentiële actoren die kunnen werken aan de concretisering ervan. Het formuleren van een gemeenschappelijke visie kan een garantie zijn voor samenwerking en de vrijwaring van de ambities van de wijk.

Deze visie wordt almaar concreter als deze op een transversale manier wordt uitgedacht en uitgevoerd. Het kader kan vele aspecten bestrijken, gaande van de programmering en structurering van de ruimtes, rekening houdend met dynamieken, vaststellen van de beperkingen, de integratie van de budgettaire en faseringsrealiteit… De wisselwerking tussen deze thematieken en acties, die allen in verband staan met de duurzaamheidsambities, zal daarenboven er voor zorgen dat zij elkaar wederzijds versterken. Goed inzicht in al deze aspecten vanuit een transversale benadering van de notie duurzaamheid draagt zo bij aan de uitwerking van een ambitieuze visie.

 

VIS 02 - Stelt de visie een transveraal en ambitieus kader vast?

VIS 03 - Wordt de visie versterkt door de uitgevoerde projecten?

Ambitie: De visie in elke nieuwe ontwikkelingsfase op een coherente en veerkrachtige manier concretiseren.

De visie wordt idealiter versterkt door elke nieuwe ontwikkelingsfase: De flexibiliteit van het gegeven kader zal een coherente realisatie vergemakkelijken. Het inspirerende karakter van de visie komt tot uiting door het vermogen om de nodige marge te bieden voor de realisatie van projecten en om kansen te grijpen zonder dat dit leidt tot een gereduceerde ambitie voor de wijk. De kracht ligt in het vermogen om de actoren die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de visie samen te brengen om de gestelde doelen te bereiken. De visie bewijst zo haar veerkracht in elke ontwikkelingsfase.

VIS 03 - Wordt de visie versterkt door de uitgevoerde projecten?

VIS 04 – Wordt de visie op een respectvolle manier uitgevoerd?

Ambitie: Anticiperen op de uitvoeringsfasen, zodat zij de context respecteren, in het bijzonder door middel van coördinatie en betrokkenheid van de actoren.

De visie houdt idealiter ook rekening met de veranderende context tijdens de uitvoeringsfasen, net zoals ze rekening houdt met de andere ontwikkelingsfasen. De visie eindigt dus niet als een ‘afgewerkt product’, maar beschrijft een proces in evolutie, dat vele jaren in beslag kan nemen.

De coördinatie van de werkzaamheden zal ervoor zorgen dat elke ontwikkelingsfase wordt uitgevoerd zonder de aangrenzende gebieden te hinderen. De betrokkenheid van de actoren en (toekomstige) bewoners en/of gebruikers kan ook bijdragen aan de activering van delen van de wijk tijdens de uitvoering… De uitvoeringsfase zal uitwijzen in welke mate duurzame ontwikkelingsambities een hefboom kunnen zijn. Het doel is dan ook dat ze kansen en toegevoegde waarde kunnen bieden in alle stadia van de ontwikkeling van de wijk.

VIS 04 – Wordt de visie op een respectvolle manier uitgevoerd?

VIS 05 - Biedt de visie een pad voor transitie naar een duurzame stad?

Ambitie: De duurzaamheidsambities behouden op lange termijn, in lijn met de evolutie van de context naar een Duurzame Stad.

De opvolging, het delen van ervaringen enz. kunnen helpen om het wijkproject te voeden en te heroriënteren om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de initiële visie of om die zelfs in de loop van de tijd te doen evolueren.

De evaluatie van de positieve (en minder positieve) ervaringen tijdens het proces vormt een voedingsbodem voor de vermenigvuldiging van succesverhalen binnen het Gewest. Elk project (groot of klein) draagt zo bij aan een gemeenschappelijke ervaring, wat voor Brussel de baan vrijmaakt voor een transitie naar een Duurzame Stad.

VIS 05 - Biedt de visie een pad voor transitie naar een duurzame stad?

Memento

In opbouw.

Memento